NIEUWSBRIEF ARBEIDS- & ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Jaargang 3 - nr. 4 - september 2005

NIP onderzoekt testgebruik bij sollicitaties

Medio augustus publiceerde de Volkskrant een artikel over een sollicitant die op grond van een capaciteitentest een functie bij de Belastingdienst aan zijn neus voorbij zag gaan. Deze sollicitant diende een klacht in bij de Centrale Raad van Beroep en kreeg gelijk. Het NIP heeft daarom de Cotan en de Rabez gevraagd te onderzoeken wat de gevolgen van deze uitspraak kunnen zijn.

De Centrale Raad van Beroep stelde dat de sollicitant nooit alleen op grond van een capaciteitentest had mogen worden afgewezen. De bestuursrechter oordeelde dat de Belastingdienst in de sollicitatieprocedure onzorgvuldig heeft gehandeld, door blind te varen op de testuitslag. In de afweging van de bestuursrechter speelde mee dat de test waar het hier om gaat in 1999 door de Cotan met een onvoldoende is beoordeeld.

Hoewel de Cotan de bewuste capaciteitentest als onvoldoende beoordeelde, stelt het adviesbureau dat deze capaciteitentest voor de Belastingdienst bij de sollicitant afnam, dat deze test tot de betere behoort. Een negatief oordeel van de Cotan maakt een test niet per definitie ongeschikt, stelt de directeur van dit adviesbureau en voegt daar aan toe dat tests louter ter ondersteuning van selectiebeslissingen kunnen worden gebruikt.

Dit is een belangrijke nuancering die geheel in de lijn ligt van de Cotan benadering van testgebruik. De Cotan is van oordeel dat een test die een of meer onvoldoendes krijgt niet per se onbruikbaar is. Volgens het oordeel van de Cotan vertoont 85 procent van de geregistreerde tests gebreken. Het gebeurt echter vaak dat een test met gebreken de enige beschikbare is in zijn soort en er geen beter instrument voorhanden is. Van testgebruikers wordt verwacht dat zij op een verantwoorde wijze kunnen omgaan met de testuitslagen van dit soort tests.

Om het testgebruik in Nederland te reguleren en verantwoord gebruik van psychologische tests te stimuleren, heeft het NIP voor zijn leden de Algemene Standaard Testgebruik ontwikkeld. Het NIP vindt dat deze standaard zou moeten gelden voor de beroepsuitoefening van alle psychologen. Ondanks de beschikbaarheid van de Algemene Standaard Testgebruik, kan het echter zijn dat psychologen door de uitspraak van het Centraal College van Beroep vragen hebben over testgebruik bij sollicitaties. Mogelijke vragen zijn bijvoorbeeld:

• Hoe moet ik reageren als een opdrachtgever mij vraagt naar de kwaliteit van de door mij gebruikte tests?
• Hoe moet ik reageren als een opdrachtgever mij vraagt hem te vrijwaren van eventuele schadeclaims.
• Moet ik mijn leveringsvoorwaarden op dit punt aanpassen?
• Hoe moet ik reageren wanneer iemand om een hertest bij een ander bureau vraagt?

Het NIP heeft de Cotan en de Rabez daarom gevraagd naar deze zaak te kijken. De bevindingen zullen zo snel mogelijk gepubliceerd worden op de NIP-website.

Actuele informatie over deze kwestie vindt u onder Testzaken op de NIP-website. Het Volkskrant-artikel kunt u lezen op de website van de Volkskrant (u moet dan wel bij deze website geregistreerd zijn).