NIEUWSBRIEF ARBEIDS- & ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Jaargang 2 - nr. 4 - september 2004

Arbeids- & Organisatiepsycholoog, als beroepstitel zeker de moeite waard!

De titel Arbeids & Organisatiepsycholoog benadrukt het wezen van het vak: de tweeledige aandacht voor zowel gedrag van de mens in zijn arbeidsomgeving, als het gedrag van organisaties.

Onlangs nam ik afscheid van mijn bestaan als werknemer van een grote multinational waarin ik werkzaam was op het terrein van de A&O Psychologie (Organisatie Adviseur, Directeur HRM, Hoofd Management Development, Persoonlijk Kennismanagement). Mijn werk zal in de toekomst niet meer in loondienst plaatsvinden. Ik ga voortaan door het leven als freelancer en ben inzetbaar op een breed scala van opdrachten op mijn vakterrein. Je loopt in zo’n situatie dan aan tegen een aantal praktische zaken zoals de benaming van mijn vak of expertise op mijn nieuw te maken visitekaartjes. Wat wil je zijn? Die vraag heeft me enige tijd beziggehouden; tot ik me realiseerde dat mijn beroepstitel Arbeids- & Organisatiepsycholoog uiteindelijk een vlag is die alle lading dekt. Ik ben in deze periode sowieso al aan het omschakelen van praten over mezelf in de 'Wat doe ik' vorm, (ik werk bij… ), naar de 'Wat ben ik' vorm. Ineens ben ik Arbeids- & Organisatiepsycholoog en dat is dan ook een prachtige benaming voor mijn visitekaartjes. Die beslissing is inmiddels genomen.

Een en ander zorgde ervoor dat ik het artikel van Sandra Rethmeier (Nieuwsbrief A&O-items, jaargang 2, nr. 3) met veel belangstelling las. Zij noemt en roemt in haar artikel terecht het brede werkterrein van de A&O-psycholoog. Het vakgebied behelst immers zowel het onderzoeken en in kaart brengen van vraagstukken op het microniveau van de mens - individueel en in groepsverband - en zijn arbeid in organisaties, als het mesoniveau van de organisatie, en de wisselwerking tussen de beide niveaus. Kom daar maar eens om in welk ander beroep dan ook. De bedrijfskundige? De organisatiesocioloog? De sociaal psycholoog? Nee dus.

Het is een uniek werkterrein! Ik ben het ook met Sandra Rethmeier eens dat het zeer de moeite waard is om ernst te maken met een veel betere profilering van ons vak. Ik zou er voor willen pleiten om één registratie te maken voor het vak Arbeids- & Organisatiepsycholoog. Laten wij niet in de valkuil stappen om het vak op te gaan delen, maar ons realiseren dat we allemaal, wat we ook doen, die twee niveaus in ons werkterrein hebben zitten. En daar ligt onze kracht! Die twee niveaus spelen ook een rol in de Beroepskeuze- & Loopbaanpsychologie. En ook in de Psychologie van Arbeid & Gezondheid. Naar mijn mening is dat het differentiërende criterium; en niet zoals Sandra Rethmeier beweert het al dan niet aanwezig zijn van een hulpvraag.

Ik ben het om die reden dan ook niet eens met Sandra Rethmeiers voorstel om het beroep om te dopen tot Bedrijfspsycholoog. Ten eerste heeft het begrip bedrijf een beduidend minder brede betekenis dan het begrip organisatie. En ten tweede benoem je met een dergelijke benaming niet meer expliciet de beide niveaus van analyse.

Misschien is het een optie om de afkorting wat minder vaak te gebruiken of zelfs helemaal niet, zeker niet in zakelijke communicatie. En als je hem al gebruikt, vertel dan meteen ter verduidelijking de betekenis erbij. Zo draag je bij aan de naamsbekendheid van de A&O-psycholoog en tevens aan je eigen profilering.

Henny Driessen
Arbeids- & Organisatiepsycholoog

Klik hier voor het artikel van Sandra Rethmeier: Een kwestie van profilering?