|
|
|
|
||
|
||
|
|
|
NIEUWSBRIEF ARBEIDS- & ORGANISATIEPSYCHOLOGIE |
|
|
|
|
|
De validiteit van de testpsycholoog Na mijn toelichting, die volgde op de verbaasde gelaatsuitdrukking van de directeur, hebben wij zeer onderhoudend gesproken. Een kleine twee uur later was hem veel duidelijk en stapte ik in mijn auto met niet alleen een opdracht, maar met tevens een ‘rond gevoel’ over de achtergrond van de vraag. Tja, de (predictieve) validiteit van het assessment. Worden we er niet een beetje moe van? Wordt het niet tijd dat we het gaan hebben over de validiteit van de beoordelaar? Onlangs heb ik gelezen (in A&O-items februari 2004) dat het instrument assessment center dermate sterk is en de gemiddelde (test-)psycholoog dermate zwak dat het assessment center zelf kan worden overgelaten aan wie wil. Er wordt in de betreffende column indirect gezinspeeld op de laatste krimpscheuten van overbodig geworden psychologen. Een opmerkelijke zienswijze die, zij het uiterst cynisch bedoeld, natuurlijk nooit serieus kan worden genomen. Waar het kennelijk om gaat, is een goede functieanalyse en vervolgens het inzetten van, ja hoor, het alom geprezen assessment center. As simple as that. Nu stel ik de vraag wie wel eens managers heeft getraind, assessment centers in organisaties heeft ondergebracht, niet-beoordelaars met de kneepjes van het beoordelingsvak vertrouwd heeft gemaakt? En wie van de mensen die nu opstaan, durft hardop te beweren dat de bereikte graad van professionaliteit (lees: validiteit) de academische, maar misschien liever de integriteits- en gewetenstoets (hoe rekbaar ook) heeft kunnen doorstaan? Hoe vaak hebben we moeten corrigeren en zelfs stevig moeten ingrijpen? Hoe vaak hebben we niet met de tenen krom gezeten, uitspraken zien passeren waar de honden geen brood van lusten, kandidaten geslachtofferd zien worden omdat ‘men het toch echt zo heeft waargenomen’? Tja, die validiteitscoëfficiënt toch. Recht uit het laboratorium. Recht uit de wetenschap. Recht uit de bevindingen van onderzoekers die in toenemende mate hijgen en kreunen onder het juk van publicatiedruk en commercieel belang? We kennen de talloze voorbeelden van gemanipuleer bij de toetsing van hypothesen, net zo lang tot een significante uitkomst de veronderstelling kan bevestigen. De echte wetenschappers vanzelfsprekend niet te na gesproken; ik ken beslist voorbeelden die te goeder trouw zijn. Maar die roepen ook niet dat het assessment gedumpt kan worden bij ‘wie-wil-als-ie-maar-een-goede-functieanalyse-heeft, oh ja, én gecertificeerd-is!’ Validiteit en certificatie?! Als we de extreme toetsingen van automotoren in de fabriek (een validiteit van vrijwel 1.0 bij het voorspellen van het criterium aankomstvermogen op plaats van bestemming) bezien in het licht van het aantal opgeblazen, stomende of rochelende motoren langs de weg, met daarnaast de droevig starende automobilisten, dan weten we wel beter. Ik althans, sluit de mogelijkheid niet uit dat ondanks goede training en zelfs certificatie in de vorm van een rijbewijs, toch érgens iets fout moet zijn gegaan in de aanwending van het instrument. Nee, laten we ons zelf, de klant die betaalt en bovenal de mensen die van niets weten en afhankelijk zijn van de professionaliteit van de gebruiker, nu alsjeblieft niets wijs maken. Die validiteit van dat assessment center zegt natuurlijk niets, absoluut niets. De validiteit van de beoordelaar daarentegen zegt meer, uitermate veel zelfs. Let wel, ik ben niet blind en begrijp de aantrekkingskracht van een aantal verkoopargumenten. Ook ik zie de verschillen in professionaliteit bij de gebruiker en ook ik zie dat heel wat testpsychologen op het vlak van psychodiagnostiek vaak armzalig onderlegd blijken of zelfs geheel niet uit de voeten kunnen. Nog los van de constatering dat menigeen die zichzelf diagnost noemt gewoonweg niet in het vakgebied thuishoort. Daar horen ook de zogenaamde ‘deskundigen’ bij, die bij het beoordelen van bijvoorbeeld managementpotentieel of leiderschapskwaliteiten oprecht overtuigd zijn van de juistheid van hun modellen of naar eer en geweten hun privé-theorietjes verwerken in het beoordelingsproces. Hoezo een stringente noodzaak om het beoordelen van mensen in de handen van echte professionals te laten? En dan, hoe verrassend, nieuwe ontwikkelingen aan het assessmentfront! Ontwikkelingen in de gedaante van partijen die kant-en-klare oplossingen vermarkten en onwetende belangstellenden met een strak gezicht overtuigen van hún waarheid - alsjeblieft, hou op. Nu maak ik me geen echte zorgen. Alles in het leven verloopt cyclisch en ook dit zal cyclisch verlopen. Over enige tijd is men het beu en zien we de eerste slachtoffers vallen. Misschien zien we dan zelfs wel de eerste rechtszaken waar dit thema hartgrondig aan de orde komt. En dat, omdat zogenaamde professionals hun verantwoordelijkheid niet hebben genomen, omdat niet-wetenden misleid zijn en verkoopmotieven de boventoon hebben gevoerd. Het aardige is dan dat een niet-wetende jurist voldoende snel in de gaten heeft welke strafmaat past bij de pseudo-professional die hij voor zich heeft, inclusief de man of vrouw die het mogelijk maakt dat bepaalde uitspraken over mensen worden gedaan. Uitspraken die levens een significante (jawel!) wending kunnen geven, loopbanen kunnen kraken en reputaties kunnen ruïneren. Nog niet te spreken over het menselijk leed in een breder perspectief. Het zal duidelijk zijn. Echte professionals, sta op en verenig u! Laten we het hebben over de wereld die assessment heet, een prima product, maar tevens een wereld waar al lang geen mooi verband meer bestaat tussen academische validiteiten en de kwaliteit van toepassing in de praktijk. Welke laatste inmiddels dreigt af te glijden naar een bedenkelijk niveau. Laten we het daarom vooral hebben over de validiteit van de testpsycholoog en over ‘deskundigen’. ‘Deskundigen’, die het door hen waargenomen tekort aan professionaliteit menen te moeten ondervangen, met het ongebreideld uitventen van een in mijn ogen toch écht ‘anders-bedoeld-instrument’. Door Lex Karstens |
|||
| [AenO-items] | |||