header

A&O-items februari 2017

Maak van je hart geen moordkuil!

sandra_rethmeier Sandra Rethmeier
Een greep uit het vakjargon: deel je gevoelens, kom voor jezelf op, gooi het eruit! Maar dat blijkt niet voor iedereen een goed advies.

Ik stel je voor aan Piet, een rationeel logisch analytisch type. Met dito werk, 60 uur per week, een prima match dus. Piet krijgt wat probleempjes in de privé-sfeer. Twee pubers die zich ineens ook als puber gaan gedragen. Een ernstig zieke broer waar hij geen contact mee heeft. En als klap op de vuurpijl flinke relatieproblemen. En het werk gaat natuurlijk gewoon door. Tenminste, dat is de bedoeling.

Maar ook Piet bereikt het einde van zijn Latijn. De rek is eruit. Dat is het moment waarop hij cliënt wordt bij een psycholoog. Die hoort het hele verhaal aan. Geeft een samenvatting en probeert een gevoelsreflectie uit. Maar die schampt natuurlijk af. Piet heeft allerlei problemen maar zeker niet met gevoelens! Hij heeft gelukkig wel een slimme psycholoog uitgekozen die niet zomaar opgeeft. En die hem helpt om na te denken wat de hele story met hem doet. Op gevoelsniveau, juist. Piet gaat beseffen dat de spanningsboog op knappen staat. Dat er iets moet veranderen. Persoonlijk, privé en op het werk.

Dat betekent onder meer dat hij zijn situatie en gevoelens moet gaan delen. Privé ligt dat natuurlijk al heel gevoelig. En op zijn werk is het ook geen vanzelfsprekend onderwerp.
Maar verlichting van het werk kan alleen als hij een tipje van zijn persoonlijke sluiter oplicht.

En daar begint het lastig te worden. Hoeveel moet hij delen? Wat voor informatie wil zijn baas hebben voordat hij besluit om Piet te ondersteunen, het werk te verlichten? Moet de bedrijfsarts geïnformeerd worden dat Piet op omvallen staat of gaan we wachten tot het echt zover is?

Piet vraagt zich vertwijfeld af hoe hij met zijn vrienden hierover moet praten. Liever niet. Hij verwacht harde oordelen over de pubers, over zijn broer, over zichzelf en zijn vrouw die hij op dit moment zeker niet wil horen. Hij is kwetsbaar op die persoonlijke gedachten en gevoelens, heeft veel tijd nodig om zichzelf beter te begrijpen en vandaaruit het contact met familie anders vorm te geven. Hij is niet gewend om over zichzelf te praten en moet dan ook een behoorlijke drempel over.

Wat Piet nodig heeft is steun. Steun om de confrontatie met zijn gevoel en gedrag aan te gaan. Om zelf keuzes te maken en de nodige stappen te gaan zetten. Zijn hart is volgelopen met emotie. “Gooi het eruit!”, zou je misschien willen zeggen. Maar dat kan hij juist niet. En hij wil het ook niet zomaar. Hij heeft baat bij langzaam gas terugnemen, langzaam ‘ontluchten’ nauwelijks merkbaar voor anderen. Hij heeft baat bij groeiend inzicht en voorzichtige stappen op het pad van interactie. Als hij ooit zover komt dat hij tijdig en spontaan iets persoonlijks gaat delen met een belangrijke ander, dan heeft Piet het maximaal haalbare uit zijn leven gehaald.

Piet relativeert voor mij het belang dat we hechten aan openheid en uiten van gevoelens. Hij benoemt hoe hoog de druk is die er staat op ‘het moeten begrijpen en delen van gevoel’. Hij laat zien dat een cognitieve rationele rakker een prachtig mens is dat net als ieder ander nog een heleboel kan leren. Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. Maak van je hart geen moordkuil, en doe dat vooral op je eigen manier!

Sandra Rethmeier, A&O-psycholoog en eigenaar van Spiral Consult.

Reageren? Mail naar A&O-items.